Anorektal malformasyon (anal atrezi), doğuştan gelen bir anormalliktir. Rektum (kalın bağırsağın son kısmı) ile anüs (popo deliği) arasındaki normal bağlantının gelişmediği durumları ifade eder. Bu durum, doğumda genellikle belirgin hale gelir ve çocuğun sindirim sistemi fonksiyonlarını etkiler. Genelde popo deliğinin olması gereken yerin kapalı olması ile ortaya çıkarken popo deliğinin olması gereken yerden daha önde ve daha dar oluşu ile seyreden tipleri de vardır. Bu durum yenidoğan bebeklerin yaşamın ilk günlerinde gayta yapamamaları ve geç tanı alan ya da uygun cerrahi müdahale yapılmayan bebeklerde barsak delinmesi ile sonuçlanabilir.

Anorektal malformasyon, çocuklarda nadir bir doğumsal anomalidir. Yaklaşık 5,000 doğumda 1 oranında görülmektedir. Erkek bebeklerde kız bebeklere göre daha sık rastlanmaktadır. Bu durumun teşhis edilmesi genellikle doğumdan hemen sonra yapılmaktadır.

Belirtileri

Genellikle gebelik sırasındaki ayrıntılı ultrasonografilerde ya da doğumdan hemen sonra fark edilmektedir. Bu belirtiler;

• Anüsün olması gereken yerde olmaması ya da o bölgede hiç açıklık olmaması,
• Beslenme bozuklukları,
• Gayta yapamama,
• Karında şişlik,
• Kusma ve ateştir.

Gayta yapamayan bebek barsaklarını boşaltamayacağı için beslenemez ve kusmaya başlar.

Anorektal malformasyonun birkaç türü vardır. Bunlar ciddiyet seviyesine göre alçak ve yüksek tipler diye ikiye ayrılmaktadır.

Alçak tiplerde popo deliği hafif önde yerleşmiştir. Eğer popoda açıklık yoksa hemen olması gereken yerin üzerinde arada çok az mesafe olacak şekilde konumlanır.

Yüksek tiplerde ise kalın barsağın son kısmı popo deliği olması gereken yerin daha uzağında yerleşmiştir. Bu daha ciddi bir durumdur.

Anorektal malformasyonu farklı bir şekilde fistüllü ya da fistülsüz olarak da sınıflamak mümkündür. Kalın barsağın idrar yolu ile bağlantılı olduğu durumlarda fistüllü anorektal malformasyondan bahsedilmektedir. İdrar yolu ile bağlantısı olmayanlara fistülsüz anorektal malformasyon denir. Fistüllü olanlara yaşamın ilk saatlerinde cerrahi olarak müdahale etmek şarttır. Aksi halde yaşamı tehdit eden idrar yolu enfeksiyonları ve böbreklerin kaybıyla sonlanacak bir süreç başlar.

Bu müdahale geçici bir süre için kolostomi açılması (kalın barsağın karna açılması) ile idrar yollarını gayta temasından korumayı hedefler. Birkaç ay içerisinde kalın barsağın popo deliğinin olması gereken yere getirilmesi ve sonrasında da kolostominin kapatılması ile normal anatomiye erişilmesi planlanır.

Anal atrezinin seviyesine ve fistüllü olup olmamasına göre PSARP yani popo deliğinin arkasına doğru yapılan kesi ile ya da laparoskopik (kapalı) ameliyat ile onarım yapılır.

Tedavi

Hastalığın ciddiyet seviyesine göre en sık karşılaşılan sorunlar kabızlık ve gayta tutmada yaşanan problemlerdir. Tedavi edilmemiş olgularda çocuklar gayta yapmakta ve gaytalarını tutmakta sorun yaşarlar. Bunun nedeni popo deliğinin gayta yapmaya ve tutmaya yarayan kas liflerinin içerisinde yer almamasıdır. Fakat hastalığın seviyesinin yüksek olduğu durumlarda cerrahi müdahale sonrasında bu sorunlar bir süre devam eder. Bunun nedeni anal atrezili çocuklarda bu kas liflerinin doğumsal olarak iyi gelişmemiş olmasıdır. Bu nedenle ameliyat sonrasında mutlaka bu kas liflerini güçlendirici egzersizler yapılmalıdır. Düzenli bir barsak kontrol programı uygulanmalıdır. Bu imkân tüm merkezlerde olmadığı için hastalar mutlaka bu konuda deneyimli, yenidoğan yoğun bakım ünitesinin ve çocuk cerrahisi bölümünün olduğu merkezlerde takip ve tedavi edilmelilerdir.

Cerrahiden sonra bebekler genellikle birkaç hafta hastanede izlenmelidir. Beslenme ve sıvı dengesi sağlanana kadar damardan sıvı ve antibiyotik verilmesi gerekmektedir.

Anorektal malformasyon, çocuklarda doğuştan gelen ciddi bir anomali olup, cerrahi müdahale gerektirir. Erken tanı ve uygun tedavi, çocuğun sağlıklı bir şekilde büyümesini ve gelişmesini sağlar. Cerrahi sonrası dikkatli bir izleme ve bakım, komplikasyon risklerini azaltmaktadır.

Detaylı bilgi ve randevu için tıklayınız.